Running as Good as Medicine at Preventing Some Diseases

Corona and Corona-like viruses: According to the news the most affected people from Covid-19 are those who have weaker immune-systems by age, smokers, chronic diseases, hypertension, heart problems, diabetus mellitus, and so on.

Prof Janet Lord, Director of the Institute of Inflammation and Ageing, at the University of Birmingham, and co-author of a research, said (Duggal et al., 2018): “The immune system declines by about 2-3% a year from our 20s, which is why older people are more susceptible to infections, conditions like rheumatoid arthritis and, potentially, cancer.  “Because the cyclists have the immune system of a 20-year-old rather than a 70- or 80-year-old, it means they have added protection against all these issues.”

30 to 60 minutes of moderate to intense activity can help your immune system keep viruses at bay. Be sure you know what’s going on in your area and whether there are any restrictions or mandatory self-quarantines. And, if you’re sick or at-risk of spreading the virus, you shouldn’t go out—the bigger concern is spreading it to those who are at high risk, such as the elderly or immunocompromised[1].

Latest research by Mohammed and  Alawna (2020) found that increasing the aerobic capacity could produce short-term safe improvements in the function of immune and respiratory systems, particularly those specific for COVID-infections. This could be mainly produced through three mechanisms. Firstly, it could improve immunity by increasing the level and function of immune cells and immunoglobulins, regulating CRP levels, and decreasing anxiety and depression. Secondly, it could improve respiratory system functions by acting as an antibiotic, antioxidant, and antimycotic, restoring normal lung tissue elasticity and strength. Lastly, it could act as a protective barrier to decrease COVID-19 risk factors, which helps to decrease the incidence and progression of COVID-19.

Japanese study finds 1 case of COVID-19 linked to running. Of the close to 700,000 people involved in 787 races since July, there has only been one reported case of coronavirus. According to a research report (JAAF, 2020) it was documented only one case of someone who was involved in one of the races contracting COVID-19 in the two weeks following the event they attended. The study surveyed 53 organizations including the JAAF and corporate and collegiate league governing bodies. As of Nov. 6, 47 of the groups had returned responses. A total of 571,401 athletes and 98,035 officials and staff took part in the 787 races covered by the survey.

To prevent cold and flu: Exercise boosts blood circulation making it easier for all the immune cells in the body to get around searching for any flu viruses and inactivate them. Also, it helps stimulate the lymphatic system that helps in eliminating waste and toxics.

The most effective methods to alleviate symptoms of colds and simple flu  that researches has revealed are running and exercising; outdoors, or indoors in winter. Viruses cannot survive in a high temperature environment. Accordingly, the self-protecting metabolism automatically increases the temperature of the body to protect against the virus. In the recent medical literature it is stated that keeping the immune system strong will be preventive against flu and colds, as in many diseases. It has been also stated that exercising and jogging with mild sweating and taking the necessary precautions right after the cold and flu – not being sweaty, nutrition and medication if necessary – increases the possibility of getting rid of the disease more easily and quickly.

Running on a treadmill will certainly help you sweat, but it’s also a great calorie burner. Burning fats and calories helps maintain weight, which is essential to prevent cold and flu. Maintaining weight through a healthy lifestyle and exercising regularly helps prevent diseases like cold and flu as your body is fitter and healthier.

Exercise may boost your vaccine response

Official Vaccines page from the World Health Organization  (WHO,n.d. ) states that vaccination is a simple, safe, and effective way of protecting people against harmful diseases, before they come into contact with them. It uses your body’s natural defenses to build resistance to specific infections and makes your immune system stronger.

Vaccines train your immune system to create antibodies, just as it does when it’s exposed to a disease. However, because vaccines contain only killed or weakened forms of germs like viruses or bacteria, they do not cause the disease or put you at risk of its complications.

During the COVID-19 pandemic, vaccination continues to be critically important. The pandemic has caused a decline in the number of children receiving routine immunizations, which could lead to an increase in illness and death from preventable diseases. WHO has urged countries to ensure that essential immunization and health services continue, despite the challenges posed by COVID-19

The researchers speculate that the athletes’ immune techniques had been strengthened and fine-tuned by the day by day bodily calls for and damages of coaching, permitting them to reply so successfully to the vaccine.

These research targeted on elite, aggressive athletes, which most of us usually are not. But Dr. Sester believes even more-casual leisure athletes are more likely to mount higher flu-vaccine responses than sedentary folks. Likewise, she and her colleagues count on excessive health ought to enhance immune responses to different vaccines, together with, probably, a Covid-19 shot (24NewsOrder, 2020).

[1] having the immune system impaired or weakened (as by drugs or illness)

Turtle Heart vs Human Heart

Turtles have a  heart rate about 25 beats a minute. Steal away its oxygen and within six hours the heart rate drops to 10 beats a minute.  If that turtle is chilled, its oxygen-starved heart rate will drop to a very low one beat per minute.  Yet the turtle is still alive and healthy. Come warmer temperatures, it returns to normal activity and its heart rate perks back up to 25 beats per minute. And a typical pet turtle can live between 10 and 80 years or so while larger species can easily live over 100 years. Sea turtles typically live between 30 and 50 years, and some anecdotal record show that they could live up to 150 years.

Since this book is about mathematics as well as running it is time to make a simple calculation:

In an average lifetime, a heart will beat around 3 billion times.

Average life expectancy in the Turkey is 78.3 years and that the typical value for adult heart rate is between 60 BPM and 100 BPM; so let’s take the middle-range value of 80 BPM and go from there.

78.3 years= 3.292.358.400 beats.

After a while you start running RHR starts to drop even below 60 bpm. Elite athletes RHR may drop 30-40. For a medium level runners it may drop  down  to 55 with a  3 years of running history.

Now if we calculate how many years my heart is supposed to beat having  the same capacity which is 3.3 billions bpm is about:

3.292.358.400/55 = 110 years.

Resting heart rate seems to be a common denominator for various types of heart disease. A tantalizing possibility is that lowering your heart rate could help protect you from heart disease and may even let your heart beat for longer (Harvard Health, 2018).

In summary, exercise-related decrease of RHR may contribute to—or at least indicate—increasing life expectancy.

Runnemathics-Mathematics of Running

Modeling Pace and Time Formulas for 10K, Half, Full and Ultra Marathons Using Simulations

Beş farklı üniversite, beş farklı teknik alan, üç yüksek lisans ve bir doktora derecesini kapsayan akademik yolculuğumdan yola çıkarak, yaşam süresince en çok yararlandığım  üç alanın matematik, spor-özellikle koşu ve öğrendiğim yabancı diller olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Dinamik sistemlerin matematiksel modellemesi ve simülasyonunun tüm bu sistemlerin gerçek zamanlı kontrolü için gerekli olması kapsamında, matematik günlük yaşamımız için çok önemlidir (Melin ve Castillo, 1998b). Belki de diğer tüm alanlardan daha fazla olarak, KOŞU YARIŞI sonuçları matematiksel modelleme ve optimizazyon için mükemmel bir adaydır.

Günlük olarak pratik yaparak, koşarak, cross-training (çapraz egzersizler) yaparak, su tüketimini doğru ayarlayarak, doğru beslenerek ve iyi uyuyarak daha hızlı, daha mutlu ve daha sağlıklı koşucular olabiliriz. Bununla birlikte, optimum koşu stratejileri hava sıcaklıkları, yağmur, nem, yükseklik, eğimler ve koşu yüzeyi gibi çevresel değişkenleri hesaba katan yarış simülasyonları, matematiksel modeller ile oluşturulabilir. Koşucunun çok çeşitli koşu mesafeleri, arazi koşullarına maruz kalacağı maraton ve ultramaratonlar gibi daha uzun süreli angajmanlarda, bu olgu özellikle kritik hale gelir.

Asfalt caddelerde veya benzeri düz yüzeylerde koşmak genellikle çok fazla planlama veya modelleme gerektirmeyebilir ve koşucunun belirli bir hız, “pace” (koşunun temposu- bir kilometreyi kaç dakikada koştuğunuz), “stride” (dakikada atılan adım sayısı) , “negatif split” (bir koşunun ikinci yarısının ilk yarısından daha hızlı koşma durumu) , enerji tasarrufu gibi konuları gözönünde bulundurarak oluşturacağı stratejiler genelde yeterli olabilir.

Bununla birlikte, her ultramaratonun kendine özgü özellikleri vardır. Bazıları çok uzun mesafeler koşmayı gerektirirken, diğerleri koşacağınız mesafe içerisinde çok sayıda ve dik tırmanmalar içerirler. Normalde bir ultramaratona 42,2 km’den 256 km’ye kadar farklı mesafeler için kayıt yaptırabilirsiniz. Örneğin İznik Ultra Maratonu’nda altı farklı etkinlik planlanmasına karşın  gerçek ultramaraton olanlar 55 km, 90 km ve 160 km olan koşulardır. Erciyes Ultra Skytrail bilgi sayfasında  asıl olarak 64 kilometrelik bir mesafe koşulacağı belirtilir;  ancak  yarış boyunca fazladan 6 km (asıl mesafeden % 10 daha fazla) iniş-çıkışları olan bir ultramaratondur. Bu nedenle, hem yatay hem de dikey olarak kapsanan toplam mesafe dikkate alınmalıdır.

Bu tip strateji ve  hesaplamaların  yanı sıra, su tüketimi ve elektrolit (sodyum, potasyum, magnezyum ) dengesi ve kalori ihtiyacı da modellenmelidir. Bu hesaplamalara göre, sırt çantanızı hazırlamanız ve kontrol noktalarında uygun miktarlarda lojistik yükleme yapmanız hem gerekli hem faydalı olacaktır.

Koşuyu parçalara ayırarak ve uygun formullerle matematik modelleme yaparak ve sonra bunları çözerek, belirli bir yarışı en kısa sürede koşmak için en uygun stratejiyi oluşturabiliriz. Bilimsel yöntemler ve modelleme yaklaşımları teorik olarak en uygun çözümü verebilir. Ancak bu durum  sıradan koşucular için veri toplama, modelleme ve bu sonuçtan bir şeyler öğrenme açısından çok zor olabilir.

Dolayısıyla bu kitapta bu kadar karmaşık, uzun ve akademik modelleme yaklaşımları yerine, Excel’de Visual Basic Application (VBA) kullanılarak basit fakat kullanışlı simülasyon yöntemleri geliştirilmiştir.

Covid-19 Sonrası Koşu-Egzersiz

BKKY’a (Bu Konuda Kafa Yoranlar) göre, Yeni Korona-virüs Hastalığından iyileşme sonrası koşu ve yürüyüşlerimize kaldığımız yerden devam etmek için bazı noktalar:

Herkesle olan sosyal mesafenizi koruyor, ellerinizi sık sık yıkayıp, sürekli maske takıyor olsanız bile, özellikle de her gün birçok insanla temas halindeyseniz, COVID-19’a yakalanma şansı hala vardır. Koşucu ve sağlıklı olmamız bile bu tehlikeden muaf olmadığımızı gösterecek olaylar etrafımızda.

COVID-19 hastası olup iyileşmiş ve kendinizi daha iyi hissediyorsanızvücut makinasını ne zaman ve nasıl tekrar devreye alacaksınız?  COVID-19’un vücut üzerindeki özellikle de koşucular için ana organlar olan kalp ve akciğerler üzerindeki etkileri tam olarak bilinemediği gibi, henüz, birbiri ile çelişenler bile mevcut. Bu nedenle iyileşme sonrası koşu ya da sıkı yürüyüşlere dönme konusunda dikkatli ve aşamalı bir politika izlenmeli, Banazlı İsmail’in Kartallar Yüksek Uçar’daki repliği “usuletle ve de suhuletle” nde olduğu gibi.

Yine BKKY’arın yazdıklarına baktığımızda, hastalığa yakalanma ve iyileşme süreçlerinin kişiden kişiye değiştiğini, kendi hastalığınıza ve tedavi planınıza dayalı özel bilgiler için sağlık uzmanınızla iletişime geçin şeklinde beylik önerilerle karşılaşırsınız.

COVID-19 teşhisi konduysa, ne kadar süre koşmayıp ara vermeniz gerekir?

Şu anda, bunun yanıtını doğru olarak verebilecek bir kişi bulmak zor. Her gün yeni gelişmeler ve iddalar ortama ya da internete düşüyor. Bir kere bu hastalığa yakalanıp iyileşen bir kesinlikle tüm semptomlardan tamamı ile kurtulduğuna emin olmalı. Son çıkan haberlerde bu hastalığın bağışıklığının çok kısa süreli olduğu ve hatta tam iyileşiyor gibi iken tekrar hastalık nüks edebiliyor. Bu konudaki  14 gün kuralı şimdilik önemli. Bu süre sonrası kendimizi iyi hissediyor ve semptomlar tamamı ile kayboldu diye görüyorsak koşmaya, hızlı yürüyüşlere ve diğer spor faaliyetlerine geri dönebiliriz ancak piano piano.

Schopenhauer’a göre bir şeyin önemi bizatihi varlığı değil yokluğu belirler; tıpkı hayatımızdaki en önemli üç saadeti: gençlik, özgürlük ve sağlığı kaybettiğimiz zaman önemine varırız. Önemli olan şey zevk değil, acıdır. mutlu günleri, mutsuz olduğumuzda farkına vardığımız gibi. Bu üç saadet de koşu sayesinde dipdiri kalabilir: Koşan gençleşir, özgürdür ve sağlıklıdır.

Bu nedenle hastalık döneminde bile her türlü hareketten uzak durmanız gerekmez. “İstirahat etmek” yan gelip yatmak olmamalıdır. Yeni araştırmalar hasta olan ya da olduğunu zanneden insanların hareketsiz kalması kan pıhtılaşması riskini artırdığını açıklıyor. Bunun yerine yorucu, güç, uzun koşulara katılmama anlamınadır, yoksa yürümek, hareket etmek bu ve her dönemde önemli. (Bir de hasta olmadığı halde tüm yaşam boyu hiç hareket etmeyenleri gözönüne getirin.) Müteakiben 15-20 gün geçti ve kendimizi tekrar güçlü hissetmeye başladık, bıraktığımız noktadaki performansımız derecesinde olmasa bile hissettiğimiz gücümüz kadarı iile başlayıp aşama aşama eski günlere dönmek hatta bu hırsla daha ileri gitmek mutluluk verici olabilir.

Tekrar egzersize başlamadan önce ne gibi önlemler almalısınız?

Önce korkulan covid-19 semptomlarından bazısı ile hastaneye gittiniz, test yapıldı ve pozitif, Covid-19 teşhisi epikriz raporunuza düşülecek.

Dünyanın sonu değil!

Bu durum sizin kendinizi ve etrafınızdakileri korumanız için bir işaret. Hastalığınızın ciddiyetine ve başvurduğunuz sağlık merkezine bağlı olarak, bir EKG, kan testleri ve muhtemelen bir ekokardiyogram (kalbin yapısını ve işlevini ölçer) yapılabilir. Kalbi kontrol ettirmenin ana nedeni, kalp krizi riski veya daha da ilginci, ani kalp ölümüne yol açabilecek bir aritmi (düzensiz kalp atışı) riski kontrolü içindir. Sıradan bir koşucuysanız ve semptomlar şiddetli değilse , semptomların düzelmesinden sonra 10 ila 14 gün beklemeniz ve ardından egzersize dikkatli bir şekilde devam etmeniz uygun olabilir. İmkan varsa koşmayı zararlı saymayan bir doktora danışmak her zaman iyi bir fikir olabilir. Ancak, asemptomatik( herhangi bir semptom yaşamadan) veya hafif semptomları olan çoğu insanın, doktorlarına danışmadan egzersize devam edebileceği BKKY uzmanlar söylüyor. Ancak semptomlar şiddetliyse veya hastaneye kaldırıldıysanız, doktorunuza danışın. American College of Cardiology, önceden rahatsızlıkları olanların egzersize dönmeden önce bir doktora danışmalarını önermektedir.

COVID-19 teşhisi sonrası, güvenli bir şekilde egzersize nasıl dönmelisiniz?

BKKY uzmanlar bu konuda henüz bir protokol oluşmasa da, çünkü konu çok taze, daha önce sahip olunan base-pace (düz bir zeminde çevre etkileri olmadan yapabildiğiniz sürat-pace) hızınızın ve mesafenizin yüzde 50’sinden fazla olmayacak şekilde yeniden başlamak makul bir davranış olabilir diyorlar. Bu şekilde koşuya-hızlı yürümeye başladığınızda kendinizi gözlemeniz gerekiyor. Hastalık sonrası uzun süre hareketsiz kalmış olmak, alınan ilaçların etkisi, kilo ve güç kaybı, moral-motivasyon eksikliği ve etraftan gelebilecek olumsuz yorumlar birleşiminden sonra koşarken-yürürken, alıştığınızdan daha zorlanacağınız ve daha kötü hissedeceğiniz bir sürece hazır olmak gerekir.

Base-Pace yüzde 50’sinden başladıktan sonra, kendinizi hazır hissettiğinizde, egzersiz yoğunluğunuzu ve haftalık mesafenizi kademeli olarak artırabilirsiniz. Her hafta yaklaşık yüzde 10 bir artışla 4-5 haftada eski günlere dönme stratejisi uygun olabilir.

Tekrar başladığınızda egzersizinizden vazgeçmeniz gereken bazı işaretler nelerdir?

Virüsün olası kalıcı etkilerinin yanı sıra egzersizden, belirli süre alışılmış koşulardan uzak kalmanın nedeniyle bazıları kendisini iyi hissetmeyebilir, bu normaldir. Hastalık öncesi fiziki durumunuza göre normalden farklı nefes darlığınız ve/veya kalp çarpıntısı nedeniyle göğsünüzde rahatsızlığınız varsa, koşuya ara verip hemen tıbbi yardım almak gerekir, imkan varsa check-up. Burada en önemli konu kalp olacaktır. Çünkü nefes darlığı, bacaklarda isteksizlik, hamlık olsa da zaten fazla zorlamadan bırakmak zorunda kalacaksınız. Ancak kalp başka!  Hatta belki koşuya başlamadan önce bir EKG ve kalp kontrolu riski en aza indirmeye yardımcı olacaktır.  Özellikle göğüste ağrı, bayılma veya bayılma hissi olduğunda hemen sporu bırakıp doktora başvurmanız gerekir.

Hastalık süresince oluşan form kaybı hissi neticesi sonucu oluşabilecek , nefes darlığı hafif ve stres oluşturmuyorsa devam edebilirsiniz, koşuya-yürümeye. Kararlı, yavaş ve düzenli bir antrenman sonrası her hafta daha iyi hissedeceğinizi görmeniz gerekir. Eğer bu gelişim gözlenmiyor ya da performansınız daha da düşüyorsa, yine bir kontrol yaptırmanız uygun olacaktır.

Miyokardit riski konusunda endişelenmeli miyim?

Kalp kası iltihaplanması, myocarditis, ile ilgili sorun, bunun kalp kasında uzun süreli yara izine neden olabilmesidir. Bu durum kalp yetmezliğine, anormal kalp atışına ve hatta ani ölüme yol açabilir.

COVID-19 ile Egzersiz Yapmak Tehlikeli Olabilir!

COVID-19 virüsü, diğer solunum yolu virüslerinde görülenden daha yüksek bir miyokardit insidansına neden olabildiği ortaya çıkmaya başlıyor. Bu konu henüz tam olarak bilinmemektedir. Miyokardit daha ciddi ve şiddetli vakalarda (tipik olarak hastaneye yatmayı gerektiren) daha yaygın olduğu ve asemptomatik veya hafif semptomatik vakalarda ortaya çıkma olasılığının daha düşük olarak BKKY uzmanlar tarafından belirtiliyor.

COVID-19 teşhisi konmamış, ancak hasta hissediyorsunuz ve bazı semptomlar ortaya çıkmış?

COVID-19 olarak teşhis edilmemiş ve test pozitif değil fakat COVID-19 bahse konu hafif semptomlar gösteriyorsanız, semptomlarınız düzeldikten iki hafta kadar sonrasına kadar egzersizlere ara vermek ve sonrasında yine usuletle ve de suhuletle koşulara başlamak iyi bir davranış biçimi olacaktır. Ve yine bu durumda da koşulara hastalık öncesi performansınızın %50 seviyede başlayıp yavaş yavaş artırmak gerekir.

Koşucuların dikkat etmesi gereken diğer ve önemli bir nokta da , COVID-19’un cilt belirtilerinden birinin COVID-Parmak olarak bilinen bir fenomen olmasıdır. Hastalar, kan damarlarının iltihaplanması veya dolaşım bozukluğunun neden olduğu düşünülen ayak parmaklarında çürük benzeri lekeler geliştirir. Koşucular, özellikle de bazen çürük ayak tırnakları yaşayanlar ayaklarında morarma veya kızarıklık fark ederlerse doktorlarına danışmalıdır. Aslında bu durum Ultramaraton koşanlar için sıradan ve beklenen bir olgu olmasına rağmen sıradan bir koşucu için sıradan bir sürat ve mesafede oluşuyorsa önem vermek gerekecektir.

Rare Diseases, Rare Cases

We almost know or hear about the most common diseases like heart attack, cancer, diabetus mellitus, arthirithis, dementia, MS and many more every day from news or worse someone close. These news worries us both for our friends relatives and also for ourselves for our future.

Normally if we do not have anything wrong in our DNA herited from parents and we keep a balanced and normal life, exercising, diet, there seems nothing to worry about those prevalent diseases.

But if so?

I am reading on internet that there are far more diseases not so common actually very rare, say something one in million, but the number of these phenomenon is such a big number when you multiply the occurence number and sort of these anomalies number you end up with even bigger number than everyday diseases. Because the number of nucleotide in DNA (CTAG) reaches almost three billions of pair and the combnation of these letters is infinite. Even though they say not each of these nucleotides and the genes made of from those not functioning for each and every one we may have still too many diseases and anomalys even one of these might be mutated that cause a disease.

The number of known of these anomalis might reach up to several thousands, and very hard to keep track of every one besides to deal with them.

Other problem related these RDs is many of them have not resolved yet. The majority of rare diseases currently have no effective treatment and 8 out of 10 rare diseases 3 have a genetic cause and 99% of genetic conditions are classed as rare. Often rare diseases are chronic and life-threatening. Rare diseases can be single gene, multifactorial, chromosomal or non-genetic.

The European Union defines a disease or condition as rare if it affects fewer than 1 in 2,000[1] people within the general population. Currently, between 6,000 and 8,000 different rare diseases affect or will affect an estimated 30 million people in the EU. 1 in 17 people will be affected by a rare disease at some point in their lives. This amounts to 5 million people in Turkey.

The Genetic and Rare Diseases (GARD) Information Center is a program of the National Center for Advancing Translational Sciences (NCATS) and funded by two parts of the National Institutes of Health (NIH): NCATS and the National Human Genome Research Institute (NHGRI) in USA. GARD maintains a list of rare diseases and related terms to help people find reliable information. In the United States, a rare disease is defined as one that affects fewer than 200,000 people[2].

Most rare diseases lack effective treatments representing an enormous unmet medical need. Rare diseases patients often need highly specialised health care and social services resulting in high costs for their families and for society[3].

When we get older we begin to hear some of them that affected our close friends, family members because of selective perception and have no idea about them neither what to do. Most of the time one cannot discern these anomalies till they apparently  show symptoms and in very late stages. Many rare diseases manifest in childhood, result in a shortened lifespan and lead to a dependency on care

throughout the patients’ lives, causing significant suffering to the patients and their families. Patients affected by rare diseases often spend years enduring a “diagnostic odyssey” before receiving the correct diagnosis, if ever.

PsP-Prograssive Supranuclear Palsy: When I heard that one of my best friend was sick, called him. But before I’d been told that he has some problem of speaking. During our conversation I asked him what was the daignosis and he answered me as “PsP”. I searched on internet to learn about main points.

Progressive supranuclear palsy (PSP) is a degenerative disease involving the gradual deterioration and death of specific volumes of the brain. The condition leads to symptoms including loss of balance, slowing of movement, difficulty moving the eyes, and dementia[4].

It is a very rare disease which makes about 3-6 in every 100,000 people worldwide, or approximately 5,000 or less in Turkey have PsP; much less than Parkinson.

DFSP-Dermatofibrosarcoma Proturbans

Dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP) is a rare, low to intermediate grade sarcoma that typically arises in the dermis and infiltrates subcutaneous tissue. Due to superficial appearance of DFSP, imaging techniques are not always utilized. However, they may be useful in large or atypical cases. The standard treatment for DFSP is excision of the lesion[5]. Dermatofibrosarcoma protuberans can develop anywhere on the body but is most common on the arms, legs, or torso. DFSP occurs in people of all ages but it is most frequently diagnosed in individuals between 20 and 50 years of age. The tumor can sometimes begin on skin that has been injured by a previous burn or surgery or insect bites.  However, the exact cause of DFSP is unknown. Prevalence might be around 1-5 in every 10,000 people.

So after giving a little bit medical infos about the reason I brought the subject here is that we have another friend, out of our namely 7076 class, consisting of around 200 navy officer born around 1955-56, has gotten this rare disease. So the total risk factor for having such a rare disease at the same group should be less than one in a million. Weird!!!

Ankara, 30 Mayıs 2020

[1]  https://  [Accessed 25 June 2020].

[2] [Accessed 24June 2020].

[3]   [Accessed 23 June 2020].

[4] [Accessed 23 June 2020].

[5] Dermatofibrosarcoma Protuberans: Pathological and Imaging Review. Author links open overlay panel-BilalMujtabaMD-FeliciaWang-AhmedTaherMD-RizwanAslamMDJohn E.MadewellMD-RosarioSpear-SamehNassarMD.,in%20large%20or%20atypical%20cases  [Accessed 28 June 2020].

Løper fra Corona

Løping og Coronas

I følge Centers for Disease Control (CDC) sprer COVID-19 hovedsakelig fra person til person gjennom luftveisdråper, produsert av en infisert person ved hoste og nysing; med en inkubasjonsperiode rundt 2-14 dager. Imidlertid er folk mest smittsomme når de er mest symptomatiske. Det er en luftveissykdom som er smittet ved å berøre en gjenstand eller overflate som er forurenset av viruset og berøre din egen nese og munn.

Dette er nøkkelpunktene om Covid-19 som vil bli husket gjennom årene som en av de mest innflytelsesrike hendelsene på helsedød, økonomiske, sosiale og fysiologiske spørsmål for hele mennesket som lever over 7,5 billioner.

Det er en pandemisk hendelse og erklært slik av WHO; mennesker godtok til og med at de mest intelligente og mektige er forvirrede, tapte og redde. Menneskeheten har ventet en slik hendelse basert på hva vi har opplevd før med SARS, MERS osv. Virus angriper og har funnet sted i mange filmer. Likevel blir folk fanget uten å bli forberedt.

Å være vaksinert, ta medisiner, bli behandlet på sykehus ser ut til å være den eneste kjente og anbefalte metoden for å møte disse virusene. Men problemet er at virus av så mange grunner dukker opp plutselig og uventet, mest muteres. Selv for en enkel influensa får folk forskjellige skudd hvert år på grunn av mutasjon.

Så hva bør gjøres?

Som jeg nevnte i min nye bok “Kjør mot helse”, må vi styrke immunforsvaret og dermed støtte vår fysiske og psykologiske helse ved å løpe langt før og under denne typen pandemi, epidemier.

I følge nyhetene er de som er mest berørt fra Covid-19 de som har lavere immunforsvar etter alder, røykere, kroniske sykdommer, hypertensjon, hjerteproblemer, diabetes mellitus …

Å løpe før betyr å styrke immunforsvaret vårt. Prof Janet Lord, direktør for Institute of Inflammation and Aging ved University of Birmingham, og medforfatter av forskningen, sa: “Immunsystemet avtar med omtrent 2-3% i året fra 20-årene, og det er grunnen til at eldre mennesker er mer utsatt for infeksjoner, tilstander som revmatoid artritt og potensielt kreft. “Fordi syklister har immunforsvaret til en 20-åring i stedet for en 70- eller 80-åring, betyr det at de har lagt til beskyttelse mot alle disse problemene.”

Løping og trening er den beste måten å forhindre mange kjente og spredte sykdommer som diabetes, hypertensjon, hjertesykdommer osv. Disse er godt dekket i boken min “Sağlığa Koşu” utgitt av IGU i januar 2020. Så Bingo: Hvis du kan forhindrer helsen din ved å ha et høyt immunforsvar og ikke ha de kroniske sykdommene som er mest utbredt. Du har veldig stiv beskyttelse mot virus, coronas, spesielt Covid-19 sammen med andre. Legemennesker sier alltid, skriver at forebyggende tiltak er nøkkelsteinen for å lindre helseproblemer, ikke engang. Hvis løping ble omgjort til medisin, ville det bare være medisiner som kan kurere, brukt hver dag uten bivirkninger mot alle disse tusenvis av kjente og ukjente sykdommer, som Covid-19.

Hva kan vi gjøre denne uklare perioden når Covid-19 har tatt milliarder av fanger hjemme eller innlagt på sykehus enda verre drept hundretusener og har potensial til å gjøre det mye verre, antagelig at man ikke fikk virus og testet positivt? Fortsetter vi å løpe, hvis ja hvordan?

Hvis du er ute etter et tungt treningsarbeid eller legger ut maraton, vil glykogenlagrene dine bli utarmet. Dette kan redusere immunsystemets normale funksjon. Hvis du blir utsatt rett etter den intense løpingen din, har du en høyere risiko for å få sykdommen.

På den annen side er det en sterk sammenheng mellom regelmessig trening og å ha et sterkt immunforsvar. Derfor må du slutte å løpe helt. Treningssentre er imidlertid ikke trygge på grunn av å samle folk. Mens coronavirus-pandemien fortsetter å spre seg, forårsaker løpende løp – og mange andre store hendelser – å bli utsatt og kansellert.

David Nieman, Dr.PH., helseprofessor ved Appalachian State University, sier at hans beste plan for å løpe akkurat nå er å dra ut på solo-løpetur og nyte naturen, i ikke-overfylte områder. Og prøv å timere løpeturen din for når du vet at løypene blir mindre overfylte.

I tillegg kan folk være redd for å løpe i kaldere vær av frykt for sykdom, men ikke sant; Det er ingen data om at du virkelig vil bli syk av åndedrettspatogen når du løper i kaldt vær, sier Nieman.

Å komme i løpet av 30 til 60 minutter med moderat til rask aktivitet kan hjelpe immunforsvaret med å holde virus i sjakk. Sørg for at du vet hva som skjer i ditt område, og om det er noen begrensninger eller obligatoriske selv-karantener. Og hvis du er syk eller risikerer å spre viruset, bør du gå ut – jo større bekymring er å spre det til de som er i høy risiko, for eksempel eldre eller immunkompromittert.

Science Fallacy

I have always advocate that science and the scientist must be the number one issue to follow over the years. I had read my first science related document in 1960’s , when I could get a chance to reach two comic and even colored books, one was about robots aother on space. Since then I have been very keen to follow sientific staffs; movies, books, fairs etc.

Since everything written or produced in English I have bought books and magazines like American Scientist, Discover, MIT Technology Review, Popular Mechanics, Popular Science, New Scientist, Science News, Scientific American, Physics Today, Scientific American, Mind, The Scientist, Skeptic each and every opportunities mostly from bookstores and convenienece stores at airports. I have beleived and hopes everything wrtitten on those publications and the future forecasts like living on Mars, gene editing, gene-edited super genious babies…

When read Kurzweil’s “Singularity is Near, year 2004” I have beleived or tend to believe what Ray wrote about future development year by year. Later Ray keeps updating his prediction such as by the year 2030 computer will supercede the human brain, human cortex will be linked with computer, hat merging is the essence of the Singularity, an era in which our intelligence will become increasingly nonbiological and trillions of times more powerful than it is today – the dawning of a new civilization that will enable us to transcend our biological limitations and amplify our creativity. In this new world, there will be no clear distinction between human and machine, real reality and virtual reality. We will be able to assume different bodies and take on a range of personae at will. In practical terms, human aging and illness will be reversed; pollution will be stopped; world hunger and poverty will be solved. Nanotechnology will make it possible to create virtually any physical product using inexpensive information processes and will ultimately turn even death into a soluble problem… There are lots of futuristics giving speeches and writing books, essay even far more than these predictions.

And USA has been considered the center and driving force for those inventions, creations because of having top universities,Harvard, MIT, Princeton, CalTech, UFL.. research centers and the ability to attract and retain a huge number of the world’s best and brightest and money.

But something happened this year, one can not say not unexpected because subject has covered in lots of Hollywood movies even exactly the same subject, like Contagion by Sğielberg in 2011, in which healthcare professionals, government officials and everyday people found themselves in the midst of a pandemic as the CDC works to find a cure. Countless numbers of Labs making researches on the subject with thousands PhD and most brilliant brains in the world. Thousands of articles issued on very famous magazines, aloocated billions of dollars…

And Covid-19 showed up, just 100 nano-meter length and 25-30K nucleotides so small comparing with simple homo sapiens which has a 3.2 billions. At the beginning the top health organization with thousands of workers, researchers from all countries WHO could not get the danger. China first hit by but they quickly wriggled out and distributed the virus to the world on the sly starting from the most developed countries in Europe than in USA.

to be continued….

Cor-rere e Cor-ona

Secondo Centers for Disease control (CDC), COVID-19 si diffonde principalmente da persona a persona attraverso goccioline respiratorie, prodotte da una persona infetta tossendo e starnutendo; con un periodo di incubazione tra 2-14 giorni. Tuttavia, le persone sono più contagiose quando sono più sintomatiche. È una malattia respiratoria che viene infettata toccando un oggetto o una superficie contaminata dal virus e toccando il proprio naso e bocca.

Questi sono i punti principali sul Covid-19 che verrà ricordato nel corso degli anni come uno degli eventi più influenti sulla salute-morte, problemi finanziari, sociali e fisiologici per l’intero essere umano che vive oltre 7,5 miliardi.

È un evento di pandemia e così dichiarato dall’OMS; le persone persino accettate quelle più intelligenti e potenti sono confuse, perse e spaventate. L’umanità si aspettava un simile evento sulla base di ciò che abbiamo sperimentato in precedenza con attacchi di virus SARS, MERS ecc. E che si è verificato in molti film. Anche così le persone vengono catturate senza prepararsi.

Essere vaccinati, assumere medicinali, essere curati negli ospedali sembra l’unico metodo noto e consigliato per far fronte a questi virus. Ma il problema sono i virus per tante ragioni che si presentano all’improvviso e inaspettate forme, per lo più mutate. Anche per un’influenza semplice le persone ottengono colpi diversi ogni anno a causa della mutazione.

Quindi cosa si dovrebbe fare?

Come ho già scritto nel mio nuovo libro “Corri verso la salute”, dobbiamo rafforzare il nostro sistema immunitario, supportando così la nostra salute fisica e psicologica correndo molto prima e durante questo tipo di pandemie, epidemie.

Secondo le notizie, le persone più colpite da Covid-19 sono quelle che hanno un sistema immunitario inferiore per età, fumatori, malattie croniche, ipertensione, problemi cardiaci, diabete mellito …

Correre prima significa rafforzare il nostro sistema immunitario. La professoressa Janet Lord, direttrice dell’Institute of Inflammation and Aging, dell’Università di Birmingham, e coautrice della ricerca, ha dichiarato: “Il sistema immunitario diminuisce di circa il 2-3% all’anno dai nostri 20 anni, motivo per cui gli anziani le persone sono più suscettibili alle infezioni, a condizioni come l’artrite reumatoide e, potenzialmente, al cancro. “Poiché i ciclisti hanno il sistema immunitario di un ventenne piuttosto che un 70 o 80 anni, significa che hanno aggiunto protezione contro tutti questi problemi “.

Correre  e l’esercizio fisico sono il modo migliore per prevenire molte malattie ben note e diffuse come diabete, ipertensione, malattie cardiache, ecc. Questi sono ben coperti nel mio libro “Sağlığa Koşu” pubblicato da IGU nel gennaio 2020. Quindi Bingo: se puoi prevenire la tua salute avendo un sistema immunitariopiu alto e non avendo quelle malattie croniche più prevalenti hai una protezione molto rigida contro i virus, le coronas in particolare Covid-19 insieme ad altri. I medici affermano sempre, scrive che le misure preventive sono la pietra miliare per alleviare qualsiasi problema di salute, anche se non hanno affatto. Se la corsa fosse trasformata in una medicina, sarebbe solo una medicina che potrebbe curare, essere usata ogni giorno senza effetti collaterali contro tutte queste migliaia di malattie conosciute e sconosciute, come Covid-19.

Cosa possiamo fare in questo periodo nuvoloso quando Covid-19 ha preso miliardi di prigionieri a casa o ricoverati in ospedale ancora peggio uccisi centinaia di migliaia e ha il potenziale per peggiorare molto, presumibilmente uno non ha avuto virus e si è rivelato positivo? Continuiamo a correre, se sì come?

Dopo un allenamento pesante o una post maratona, i tuoi depositi di glicogeno saranno esauriti. Ciò può ridurre il normale funzionamento del sistema immunitario. Se ti esponi subito dopo la tua intensa corsa, hai un rischio maggiore di contrarre la malattia.

Dall’altro lato c’è una forte connessione tra esercizio fisico regolare e un forte sistema immunitario. Pertanto, non è necessario smettere di funzionare completamente. Tuttavia, le palestre non sono sicure a causa della raccolta di persone. Mentre la pandemia di coronavirus continua a diffondersi, causando il rinvio e la cancellazione delle gare, e di molti altri grandi eventi.

David Nieman, Dr.PH., professore di salute presso la Appalachian State University afferma che il suo piano migliore per correre in questo momento è uscire per una corsa da solista e godersi la vita all’aria aperta, in aree non affollate. E prova a programmare la tua corsa quando sai che i sentieri saranno meno affollati.

Inoltre, le persone potrebbero avere paura di correre nelle giornate più fredde per paura della malattia, ma non è vero; non ci sono dati che ti ammaleranno davvero di qualsiasi agente patogeno respiratorio quando corri con tempo freddo, dice Nieman.Avere 30 o 60 minuti di attività da moderata a vivace può aiutare il sistema immunitario a tenere a bada i virus. Assicurati di sapere cosa sta succedendo nella tua zona e se ci sono restrizioni o auto-quarantene obbligatorie. E, se sei malato o a rischio di diffusione del virus, non dovresti uscire: la preoccupazione maggiore è diffonderlo a coloro che sono ad alto rischio, come gli anziani o immunocompromessi.

Korona-Korunma ve Koşu

ABD Hastalık Kontrol Merkezi (CDC)’ye  göre, COVID-19 (CoronaVirus Disease-19) esas  olarak kişiden kişiye enfekte olmuş bir kişi tarafından, öksürük ve hapşırma ile solunum sırasındaki damlacıklar yoluyla yayılıyor. Kuluçka süresi yaklaşık 2-14 gün. Bununla birlikte, insanların belirli bir hastalık semptomlarına sahip olduklarında çok bulaşıcıdır. Virüs tarafından kontamine olan bir nesneye veya yüzeye dokunduktan sonra kendi burnunuza ve ağzınıza dokunulduğunda enfekte eden bir solunum hastalığıdır.

Yeryüzünde yaşayan 7.5 milyar üzerinde tüm insanları sağlık-ölüm, finansal, sosyal ve psikolojik olarak etkileyen bir olay olarak yıllarca hatırlanacak Covid-19 ile ilgili ana bilgiler bunlar.

Bu olay DSÖ tarafından ilan edillen bir pandemi ; en zeki ve güçlü olarak kabul edilen insanların bile kafaları karışık, kayıp ve korkmuş; yapay zeka ve genleri değiştirme araştırmaları yapan trilyon dolarlık büyük firmalar; Mars’a gitmeyi planlayan, birbirlerine karşı mangalda kül bırakmayan sözde büyük ve gelişmiş devletler de çaresiz durumdalar. İnsanlık, SARS, MERS vb. virüs saldırılarını daha önce yaşamış olduklarından  ve bu ve benzeri komplo teorilerine dayanarak yapılan filmlerde böyle bir olayı beklemekte idi yıllardır.  Buna rağmen insanlık bu olaya çok  hazırlıksız yakalandılar.

Aşılanmak, ilaç almak, hastanelerde tedavi olmak, bu virüsleri karşılamak için bilinen ve tavsiye edilen tek yöntem gibi görünüyor. Ancak sorun, birçok nedenden dolayı virüsler aniden ve çoğunlukla mutasyona uğramış beklenmedik bir formda ortaya çıkmaktalar ve çıkacak olmalarıdır.  Mutasyon nedeniyle basit bir grip  için bile insanlara her yıl farklı aşılar yapılmakta.

Peki ne yapılmalı?

Yeni  yayınlanan “Sağlığa Koş” kitabımda bahsettiğim gibi, bağışıklık sistemimizi güçlendirmeliyiz, böylece bu tür pandemiler, salgınlar öncesinde ve sırasında fiziksel ve psikolojik sağlığımızı güçlendirmemiz gerekmektedir.

Edinilen bilgilere göre göre Covid-19’dan en çok etkilenen insanlar yaşlılar, sigara içenler, kronik hastalıklara, hipertansiyon, kalp problemleri, diabetus mellitus’a sahip olup bağışıklık sistemleri daha düşük olanlar…

Öncesinde koşmadan kastedilen, bağışıklık sistemimizi güçlendirmek anlamına gelmektedir. Birmingham Üniversitesi Enflamasyon ve Yaşlanma Enstitüsü müdürü ve konu ile ilgili araştırmanın ortak yazarı Prof Janet Lord şöyle yazmakta: “Bağışıklık sistemi 20’li yaşlarımızdan itibaren yılda yaklaşık% 2-3 oranında azalıyor, bu yüzden daha yaşlı insanlar enfeksiyonlara, romatoid artrit gibi hastalıklara ve potansiyel olarak kansere daha duyarlıdırlar. “Bisikletçiler 70 veya 80 yaşında değil 20 yaşında bir bağışıklık sistemine sahip oldukları için anlamına geliyor tüm bu sorunlara karşı ilave korunma sağlamaktalar.”

Koşu ve egzersiz, diyabet, hipertansiyon, kalp hastalıkları vb.  birçok yaygın  hastalıkları önlemenin en iyi yoludur. Bunlar, Ocak 2020’de IGU tarafından yayınlanan “Sağlığa Koşu” kitabımda ayrıntılı olarak araştırılmıştır. Bingo! Yüksek bağışıklık sistemine sahip olmak ve bu en yaygın kronik hastalıklardan korunmuş olmakla tüm , virüslere, özellikle de Covid-19’a karşı çok sağlam bir korumaya sahip olmak anlamına gelmektedir. Doktorlar her zaman, önleyici tedbirlerin, herhangi bir sağlık sorununu hafifletmek hatta hiç hasta olmamak için kilit taş olduğunu söylüyor. Koşmak bir ilaca dönüştürülürse, Covid-19  gibi bilinen ve bilinmeyen bu binlerce hastalığa karşı her gün kullanılabilecek, herhangi bir yan etkisi olmayan, kullanılabilecek tek çare ilaç olurdu.

Covid-19’un milyarlarca kişiyi evlerinde, hastanelerde esir aldığı daha kötüsü yüz binlere ulaşan ölümlere  neden olduğu en kötüsü de çok daha fazla hasar verebilecek bir potansiyele sahip olduğu bu kara bulutların üzerimizde dolaştığı  dönemi virüs alıp almadığı belli olmayan ya da pozitif olanlar ne yapabilir? Halen koşmaya devam etmeli mi, evet ise nasıl?

Yoğun ve ağır  egzersiz veya maraton sonrasında iseniz, glikojen depolarınız tükenmiş olacaktır. Bu, bağışıklık sisteminizin normal çalışmasını azalmaya neden olmuş olacaktır. Böyle yoğun koşudan kısa bir süre sonra coronaya maruz kalırsanız, hastalığa yakalanma riski daha yüksektir.

Diğer tarafta düzenli egzersiz ile güçlü bir bağışıklık sistemine sahip olmak arasında güçlü bir bağlantı vardır. Bu nedenle, tamamen çalışmayı bırakmak zorunda değilsiniz. Ancak, spor salonları insanların toplanması nedeniyle güvenli değildir. Koronavirüs pandemisi yayılmaya devam ederken, koşular  ve diğer birçok spor olayı  ertelendi, ertelenecek.

David Nieman, şu anda koşmak için en iyi planın yalnız koşuya çıkmak ve kalabalık olmayan alanlarda dışarıda gerçekleştirilmesi gerektiğini söylüyor. Ve koşularınızı parkurların daha az kalabalık olacağı zamanlara göre düzenlemenizi öneriyor.

Ayrıca, insanlar hastalık korkusu nedeniyle soğuk havalarda koşmaktan korkabilirler, ancak bu doğru değildir; Nieman, soğuk havada koşarken gerçekten herhangi bir solunum yolu patojeninden hastalanacağınıza dair bir veri olmadığını söylüyor.

30 ila 60 dakikalık orta ila canlı aktivite, bağışıklık sisteminizin virüsleri uzak tutmasına yardımcı olabilir. Bölgenizde neler olup bittiğini bildiğinizden ve herhangi bir kısıtlama veya zorunlu kendi kendine karantina olup olmadığından emin olun. Ve eğer hastaysanız veya virüs yayma durumunda iseniz hiç dışarı çıkmamalısınız- bu konuda en  büyük endişe, yaşlı veya bağışıklığı düşük yüksek risk grubuna virüs bulaştırma ve yayma riskidir.

Running from Corona

Running and Coronas

According to Centers for Disease control (CDC), COVID-19 spreads mainly from person to person through respiratory droplets, produced by an infected person by coughing and sneezing; with an incubation period around 2-14 days. However, people are most contagious when they are most symptomatic. It is a respiratory disease be infected by touching an object or a surface which is contaminated by the virus and touching your own nose and mouth.

These are the main points about the Covid-19 that will be remembered over the years as one of the most influential event over health-death, financial, social and physiological issues for whole human being living over 7.5 billions.

It is a pandemic event and declared so by WHO; people even accepted  most intelligent and powerful ones are confused, at lost and frightened. Humanity has been expecting such an event based on what we have experienced before with SARS, MERS etc. viruses attack and taken place in many movies. Even so people get caught without getting prepared.

Being vaccinated, taking medicines, being treated in hospitals seems the only known and advised methods for meeting these viruses. But the problem is viruses for so many reasons come up suddenly and unexpected form, mostly being mutated. Even for a simple flu, people getting different shot every year because of mutation.

So what should be done?

As I have mentioned my new book “Run toward Health” we have to strengthen our immune system thus supporting our physical and psychological health by running way before and during this kind pandemics, epidemics.

According to the news the most affected people from Covid-19 are those who have lower immune-system by age, smokers, chronic diseases, hypertension, heart problems, diabetus mellitus…

Running before means strength our immune system. Prof Janet Lord, director of the Institute of Inflammation and Ageing, at the University of Birmingham, and co-author of the research, said: “The immune system declines by about 2-3% a year from our 20s, which is why older people are more susceptible to infections, conditions like rheumatoid arthritis and, potentially, cancer. “Because the cyclists have the immune system of a 20-year-old rather than a 70- or 80-year-old, it means they have added protection against all these issues.”

Running and exercise is the best way to prevent many well known and spread diseases such as diabetes, hypertension, heart diseases etc. These are well covered my book “Sağlığa Koşu” published by IGU in January 2020. So Bingo: If you can prevent your health by having high immune system and not having those chronic diseases most prevalent you have very rigid protection against viruses, coronas especially Covid-19 together with others. Medic-people always says, writes that preventive measures is the key stone for alleviating any health problem even not having at all.  If running were turned into a medicine, it would be only medicine that might cure, be used every day without any side effects against all of these thousands diseases known and unknown, like Covid-19.

What we can do this cloudy period when Covid-19 have taken billions prisoner at home or hospitalized even worse killed hundred thousands and have potential to make much worse, presumable one did not get any viruses and tested positive? Do we still keep running, if yes how?

If you are after a heavy work out or post marathon, your glycogen stores will be depleted. This can reduce the normal functioning of your immune system. If you get exposed soon after your intense running, you are at a higher risk of contracting the disease.

On the other side there is a strong connection between regular exercise and having a strong immune system. Therefore, you don’t have to quit running completely. However, gyms are not safe due to gathering of people. While the coronavirus pandemic continues to spread, causing running races—and many other large events—to be postponed and canceled.

David Nieman, Dr.PH., health professor at Appalachian State University says that he best plan for running right now is to go out for a solo run and enjoy the outdoors, in noncrowded areas. And, try timing your run for when you know the trails will be less crowded.

Additionally, people might be afraid to run in the colder weather for fear of illness, but that’s not true; there is no data that you will get sick from really any respiratory pathogen when running in cold weather, Nieman says.

Getting in 30 to 60 minutes of moderate to brisk activity can help your immune system keep viruses at bay. Be sure you know what’s going on in your area and if there are any restrictions or mandatory self-quarantines. And, if you’re sick or at-risk of spreading the virus, you shouldn’t go out—the bigger concern is spreading it to those who are at high risk, such as the elderly or immunocompromised.

St Paul Ultra

2019 yılının uzun koşusu olarak “3 Kasım İstanbul Maratonuna” kayıt olmuştum. Ancak bu parkurda daha önce koşmuş olmam, maraton koşmaktan çok maraton öncesi-sonrası İstanbul’un karmaşası ve zorlukları nedeniyle de pek istekli değildim doğrusu. Zaten boş caddelerde, yüksek binaların arasında asfalt zeminde koşmanın bir cazibesi kalmamıştı. Ayrıca sahil yolundaki yeni düzenlemeler parkuru çok daha sevimsiz hale getirmişti. Bu arada internette koşulara bakarken Karabük’te orman ve kanyonlar içinde bir ultra gördüm. Hem memleketim, hem ultra hem de güzel manzaraları görünce incelemeye başladım. Ayrıca olay tarihi 9 Kasım rahmetli babamın ölüm günü. Hemen atladım tabi. Meğer bu Karabük Manavgat Beşkonak’ta “rafting” ile meşhur bir yermiş. Daha da önemlisi Hristiyan aleminde önemli bir yeri olan St Paul yolunda ilk defa gerçekleştirilecek bir koşu olması; 44 kilometre ve 2200 metre tırmanışı olan bir ultra.

7 Kasım günü Eskişehir-Isparta ve 8 Kasım Isparta-Beşkonak yolculuğu sonrası, ultra başlangıç noktasında olan Perge Otele geldik, eşimle. Aman Allahım, nasıl bir yer. Yol boyunca sağımızda uzanan ve rafting yapılan Köprülü Kanyon’da onlarca kolu ile köpüklü bir şekilde akmakta.

Köprülü Kanyon

Köprülü Kanyon Rafting Merkezi, Selge Antik Kenti’nin 11 kilometre aşağısında. Rafting parkuru en az tehlikeli parkurlar arasında. Yaklaşık 12 kilometrelik 2 parkur var. İsteyen ormanlık araziye çıkıp, dağ safariye katılabiliyor. Su sıcaklığı yaz- kış sabit 9; derece. Bu tip her olayda olduğu gibi buraya da en çok yabancı turistler ilgi gösteriyor. Her yıl Türkiye Rafting Şampiyonası da burada düzenleniyor.  Otel sahibi yazın buralarda rafting botlarının burun buruna olacak kadar kalabalık olduğunu söylüyor. Yol boyunca her adımda ya bir rafting tesisi ya da konaklama tesisi var, akarsu boyunda.

Otelimiz önünde şelaleler ve büyük bir havuz var.


Bungalov tipi daireye yerleştikten sonra koşu malzemeleri ve göğüs numarasını aldık. Güle oynaya geldiğim akşam ki teknik toplantı öncesi koşu rotasını işaretleyen gençlerin yorum ve bu yorumları destekleyen çektikleri videolar nedeniyle kâbusa döndü. “Abi” dedi birisi “yolu işaretlerken birden bir duvara çarptım, dimdik, gökyüzüne doğru. Kafamı kaldırınca yukarıda uçan kartalları gördüm. Daha sonra güç bela yukarı çıkınca bu sefer kartalları aşağıda gördüm, o kadar dik bir kesim. Aman dikkatli ol, aşağıya bakma, kanyonun yüzüne doğru iyice yanaş ve ellerinle destek al”. Hayda! koşuya mı geldim, bu yaşta risk almaya mı. Bir ara koşuya başlamamayı düşündüm. Fakat sonrası yiğitliğe leke gelmemesi için ve daha önce bu yarışa katılacağımı tantana ile etrafa yaydığımı düşününce, özellikle Sıtkı Çakır isimli koşucu arkadaşa malzeme vermemek için, ne olursa olsun deyip devam dedim ve yattım.

Sabah 07:30 herkesle birlikte başlangıç noktasından yola çıkıldı. İlk yedi buçuk kilometre sorunsuz geçildi, zaten olay bundan sonra başlayacaktı. Uzaktan dümdüz görünen kanyonun suratına doğru yükselmeye başladık. Yarışa katılan sayısı fazla olmamasına rağmen, henüz başlangıçta olduğumuzdan önümde ve arkamda gençler grup halinde görünüyordu. Biraz da bundan cesaretle tırmanmaya başladım. Bu arada genelde insanların gruplar halinde ve birbirini kollayarak gittiğini gördüm. Ben yalnız başıma idim ve yarışa katılanların kafa kağıdına göre benden sonraki en yaşlı en az 10 yaş küçüktü. Neyse toplantıdaki gencin tavsiyesine uyarak ve aşağılara bakmadan iki kilometre kadar bu keçi yolunu tırmandık. Zaten yollarda keçilerden başka canlıya da rastlamadık.


Bu etap bittiğinde 15 kilometre tamamlanmıştı. İkinci CP’de 5 dakika ikmal yaptıktan sonra tekrar yola koyuldum. Bu çıkışta bir güzellik olarak parkur Selge Antik Tiyatro içerisinden tur attırdı. Aşağıdan yukarı basamakları çıkarken biraz daha yorulduk, fakat değdi buna.

Bu arada biraz arkamda olan bir genci, Özgür Kuşçu, yanıma alarak daha emniyetli bir şekilde yola devam etmeye başladık. Zemin o kadar zorlu idi, bu nedenle önceden planladığım sürenin çok gerisinde kalmaya başladık. Özellikle yokuş aşağı koşularda normal süratin üzerinde koşulması beklenirken, zemin nedeniyle yokuş yukarı koşu süratinde ancak ilerleyebiliyorduk. Üçüncü CP, 25K, geldiğimizde plandan yarım saat geride olduğumuzu gördüm; ancak yapacak br şey yok, bize göre zemin çok kötü, koşamıyoruz. Nihayet dördüncü CP, 33K, geldik. Hem eğim haritası hem de CP gençler bundan sonrası çok kolay demesine rağmen tekrar tırmanmaya başladık. Tırmanıyoruz, tırmanıyoruz, sonu gelecek gibi değil. Her köşede bitti gibi görünen tırmanışlar köşe dönüşü tekrar başlıyor. Kilometre 41 geldiğimizde SELGE Tepesini ve oradaki kalabalığı görünce tamam dedik olay bitiyor. Bu kanıya varmamızın nedeni ise teknik toplantıda organizatör 44K yolun bir kısmını keserek 41.5-42 civarına kısalttıklarını belirtmesi idi. Ancak tepeye vardığımızda buranın asfalt yol bitimi bir meydan olduğunu ve gezmeye gelenlerin buradan arazi motorları kiralayıp Tazı Kanyonuna sefer eylediklerini ve halen gidecek 2-2.5K yolun olduğunu duyunca biraz bozulduk. Tesellimiz yolun bundan sonra ilk defa koşmaya müsaade edecek zemin ve eğime sahip olduğunu görmemiz oldu, Özgür ile. Neyse bundan sonra kalan son enerji, takat, psikolojik motivasyon ve diğer değerlerimiz kullanarak bitişe yollandık. Bitiş muazzamdı. Tam uçurumun kenarı, duramasak uçurumdan aşağı kanyonuna düşecektik.

Yine çok klasik bir ortam ve manzara: Beni biraz yaşlı gören ve bu kadar koşmamı meydan okuma olarak gören yabancı turistlerin alkışlaması, tezahürat yapması; yurdum insanının ise anlamsız ya da acıyarak bakmasından bahsetmek ne kadar doğru olur, bilemiyorum.

Cengiz Yardibi, Eskişehir, 16 Kasım 2019

Ayvayı Yedin!

quince tree ile ilgili görsel sonucu

Deyimler, özlü sözler hiç düşünülmeden söylenir ve cuk yerine oturur. Ancak her deyim ve özlü sözün ortama ve zamana bağlı olarak değişim geçirmesi gerekebilir. Ya da benim tesadüfen yaptığım bir araştırmadaki gibi bazı bilimsel ve faydalı olayların da önüne geçebilir.

Bir arkadaşın bahçesinde çok güzel bir ayva ağacı gördüm. Şimdiye kadar gördüğüm en güzel ayva ağacı diyebilirim; güzel bakılmış, ayvalar tam olmuş fakat bildiğimiz iri ayvalara benzemiyor; daha çok armut gibi, büyüklüğü şekli. Standart çay ikramı yanında ilk defa olarak dilimlenmiş ayva da geldi, henüz taze koparılmışlarından. Meyveyi çok sevdiğimden ve de bahçe sahibinin zaten “ayvaları daha önce çokça yemiş” olmasından dolayı hepsi bana kaldı; ben de yedim ayıptır söylemesi.

Akşam eve geldiğimde olağan dışı gaz üretimi başladı midede. Önceleri koşu sonrası aldığım duş ve bunun üzerine açık havaya çıkmanın tesiri olarak düşündüm. Gece aklıma takıldı ayvayı fazla kaçırdığım. Sonuç internet üzerinden literatür taraması…

Bu arada “ayvayı yemek” terimini de araştırdım. Araştırdım dediğim Google’da yazınca çıkıyor hikayeler zaten. Bir kaç farklı hikaye olsa da genelde aktarılan şu: Vaktiyle Almanya’da yaşayan bir ailenin Türkiye’deki evine hırsız girer. Hırsız, evi arar tarar çalacak hiçbir şey bulamaz. Sonra dolabı açar, dolapta üç tane ayva görür, ayvanın birini soyar yer, diğerini yerken komşuların ihbarı ile gelen polisler tarafından yakalanır. Hırsız, mahkemede hâkime hiçbir çalmadığını sadece bir ayva yediğini, diğerini yerken yakalandığını söyler. Hâkim de Hırsız’a: Eğer ayvayı yememiş olsaydın, sana hırsızlığa teşebbüs etmekten ceza verirdim, hırsızlık eylemi gerçeklememiş olduğu için küçük bir ceza ile kurtulurdun. Ama ayvayı yediğin için, hırsızlık olayı gerçekleşmiştir. Eylem de gerçekleştiği için sana hırsızlara verilen cezayı vereceğim, diyerek sanığa daha ağır bir ceza verir. Böylece hırsız gerçekten “ayvayı yemiş” olur.

Gelelim ayva araştırmasına: İlk aşamada Türkçe bir şey bulamadım ve ingilizce “quince-ayva” ve “bloating-mide şişkinliği” ile aradığımda karşıma ayvanın eskiden beri ilaç olarak kullanılan çok faydalı etkileri olduğunu öğrendim. Ayvanın içinde bulunan “mucilage” maddesi özellikle yaraların iyileşmesine fayda sağlamasından tutun da kansere karşı bağışıklık sistemini güçlendirmesi, özellikle mide rahatsızlıkları, gastrit, ülsere birebir iyi geldiği, kalp ve damar hastalıklarına karşı koruma sağladığı, böbrek taşını engellediği, tansiyonu düşürdüğü, öksürüğe çare olabildiği…Onlarca fayda. Sadece biraz gaz yapabiliyor, o da fazla yenirse, benim gibi.

Bu nedenle siz siz olun birileri bir şey söylemiş diye aynen kabul etmeyin, üzerine bir şey koymadan sevdiklerinize aktarmayın. Biraz araştırma, mevcut teknoloji ve veri zenginliği ortasında kendinize özgü faydalar oluşturacak bilgilere kolayca erişebilirsiniz. Her insanın genleri, metabolizması, boyu, kilosu, yaşam şekli ve bunun sonucu sahip olduğu sağlık karnesi, geçirdiği ve birlikte yaşadığı hastalıkları, psikolojik durumu, sorunları farklı olduğundan bir kaç kişinin lafı yerine birebir kendimize uygun konuları bulup çıkarmamız sağlık ve mutluluk yolunda önemli adımlar olabilecektir.

Ayvayı yiyin, afiyet olsun…

Sağlıcakla, Cengiz Yardibi, Ankara, 4 Ekim 2019

100.ncü Yıl 19 Mayıs YarıMaratonu

Milli Mücadele’nin 100 ncü yılında yayınlanan bir genelge kapsamında yıl boyu pek çok etkinlik düzenlenmekte, Samsun’da; kültür-sanat, spor, çeşitli çalıştaylar, forumlar, paneller, oyunlar, sergiler… Faaliyet Kitapçığında 2019 yılı boyunca yapılan/yapılacak etkinlikler ayrıntılı olarak verilmekte.

Benim ilgi alanım olan koşu ile ilgili olarak 19 Mayıs günü yapılacak 21 kilometrelik yarı maraton ve bu kapsamda yaşanmışlıklar ve gözlemlere yer verilmekte bu yazıda.

Olay çok büyük olunca, bunun üstüne bir çok devlet büyüğünün(!) 19 Mayıs günü Samsun’da bulunmaları nedeniyle daha bir kaç ay öncesinden otellerde yer kalmamış olması aynı gün koşulacak olaya katılımın fazla olacağını işaret etmekte idi. Bu nedenle kayıt sonrası internet üzerinden bölgede kalacak yer arama çalışmalarım sonucu tesadüfen bulduğum otelin ve bu otele uzanan yolun önemini daha sonra görecektim.

Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı taşhan.jpg

Samsun, Kavaklı’ya bağlı Kazancı Köyü biraz uzağında yapılmış Kazancı Taşhan Otelin hikayesi de çok ilginç: “Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Operatör Doktor Halil İbrahim Dinler, çobandı doktor oldu, köyüne turistik tesis yaptırdı” diye başlayan hikayesi. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’dan Havza’ya geçerken kullandığı tarihi Ata Yolunun kenarındaki babadan kalma arazisine tam donanımlı turizm tesisi yapmaya karar verilmesi sonrası otelin yapımına başlamadan önce ilçedeki evlerden ve ambarlardan 2.5 yıl eski taşları toplayarak ilk temeli atmış oldu. Zor ve meşakkatli sürecin ardından projesini çizen Opr. Dr. Dinler, Tasarımdan iç mimarisine, çevre düzenlemesinden odaların dizaynına kadar her şeyi en ince ayrıntısına kadar düşünüp, 2 yıllık zorlu bir süreç sonrası her birinde ayrı bir başarı hikayesi yazmış.

Otele giden yola sapıp stabilize, toprak yola çatınca, bu araba ile zor çıkarız diye düşünmeden edemedim. Bu şekilde ilerlerken yolun müthiş manzarası yanında kenarlarda yer alan işaret, levha ve maketlerden buranın özel bir hikayesi olacağını düşündüm. Milli Mücadele’yi başlatmak için 19 Mayıs 1919’da Bandırma Vapuru’yla Samsun’a gelen Mustafa Kemal Atatürk’ün Amasya’ya giderken kullandığı “Kurtuluş Yolu” açık hava müzesine dönüştürülmeye başlanmış fakat tamamlanmamıştı, maalesef. Ancak yine bir ruh, bir ürperti, farklı bir duygu yüklü gibiydi.

3-4 kilometre yukarı doğru kıvrımlı bir şekilde giden yolun sonunda Taşhan Otel göründüğünde rahat bir nefes aldık. Bir ana bina ve etrafında müstakil evlerin oluşturduğu site yeşillikler içerisinde, müthiş manzaralı ve tertemiz havası ile “nereye gidiyoruz” endişemizi “iyi ki burayı seçmişize” döndürdü. Telefonda konuştuğumuz Güney Bey, otel yöneticisi biz karşıladı ve odamıza çıktık. Gerçekten lobi, odalar tam da Kurtuluş Yolu’na uyum içerisinde nostaljik ve sıcak bir ortam sunmakta idi.

Ertesi gün hem gezi hem de standart olan koşu katılım malzemelerini almak üzere Samsun’a gittik. Samsun coğrafik pozisyon ve güzellik olarak çok avantajlı bir konumda. Şehir çok güzel, denizi, düzenli yolları, parkları, insanlar, gezilecek yerleri; ancak en ufak ilçelerde bile “Çin Seddi” tipinde mimariden, çevre düzenlemesinden nasibini almamış yüksek beton binalar Samsun’u da pençesine almıştı çoktan. Hatta denizi gören daireler yapıp buradan rant elde etmek amacı ile dikildiği açıkça belli olan 15-20 katlı betonlar tüm bu güzellikleri örterek her açıdan çirkinlik abideleri oluşturmuş çoktan , ne yazık ki…

Yarış Parkuru Cumhuriyet Meydanından başlayarak 10 kilometre kadar Atakum denilen Samsun’un en prestijli semtine uzanmakta oradan dönüşle tekrar başladığı yerde bitmekte idi. Bir gün öncesinden yaptığım keşif sayesinde arabayı uzak bir yere park edip raylı ulaştırma ile yarış başlangıç noktasına gelebildim. Sorup soruşturmasak yollar kapalı olacağından yarış başlangıç alanına gelebileceğimiz meçhul, hiç bir açıklama bilgi yok.

Deniz seviyesinde yani sıfıra yakın yükseklikte koşmak her zaman için bir kaç eksik dakika demekti PB (Kişisel en iyi derece) için. Bu nedenle daha önceAdana’da beraber koştuğum ve İstanbul’da koşu gruplarına koçluk yapan “Asım Çetin Koşu Gücü” kurucusu atlet Asım Çetin(1954) bulup yanına yapıştım. İlk 10 kilometrede 4:50 gibi bir pace ile grupla beraber gittik. Ancak bu noktada hesaba katmadığım bir durum ortaya çıktı: Nem ve sıcaklık. Denizin oluşturduğu nem ve yüksek “Dew Point” ile 28 derece hava sıcaklığı birleşince 10 kilometre sonrası başlangıçta hızlı çıkmış olmanın darbesini hissetmeye başladım. Halbuki koşu öncesi taktiğimi belirlemiş, yavaş başlayarak ikinci yarı biraz daha hızlı gitmeyi planlamıştım. Fakat evdeki hesap çarşıya uymadı 10 kilometre sonrası hem Asım Çetin Grubundan koptum hemde normal PB’ye ilave bir 5 dakika eklemiş olarak bitirebildim yarı maratonu.

Bu sıcak ve nemli havada yarışı bitirebilmek bile başarı sayılabilirdi; çünkü gördüğüm kadarı ile kendisinden derece beklenen milli atletlerden bile havlu atanları gördüm, biz giderken onlar dönüyordu. Zaten bu yarışa katılım amacı 100 ncü yılında Atatürk ve Milli Mücadele kahramanlarını anmada bir katkım olması idi. yoksa yarış her şehirde var, yollar aynı, organizasyonlar benzer ve düşük kalite, etraftakiler neden koşuyor bu deliler(!) diye düşünüyor (Adana Kurtuluş Yarı Maratonu için yurdun dört bir yanından kendi imkanları ile gelip, yağmurlu bir havada 21k koşan yabancılar olarak yarışın bir noktasında yolların kapalı olmasını eleştirip “onlar koşacak diye biz eve gidemeyecek miyiz” diyen Adana’lıyı unutmak mümkün mü?) Ancak daha da acı olan bu kadar önemli bir günün 100.ncü yılında bile böyle anlamlı bir koşuya bile sadece 200 kişinin katılmış olması, bunlardan bir kısmı da para için gelen Afrika-kökenli koşucular, diğer bir kısmı da takım halinde gelen resmi ve özel kuruluş sporcuları. 100 yıl önce buralarda kağnılarla mermi taşıyan yüzlerce isimsiz kahraman Samsun’dan Amasya’ya 100 Km’den fazla bir mesafeyi, zorlu hava ve yol şartlarında aç-susuz tamamlamışlardı, hem de kaç kez. İnsanüstü ve karşılıksız çabalarla bu görevi yerine getirip Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasında önemli görevler yüklenen atalarımızın anısına her türlü olanakların olduğu bu dönemde bu teknik olarak basit fakat anlam olarak sonsuz değerdeki bu koşuya sadece 200 kişi, her yıla sadece 2 kişi, 80+ milyon ve bir anlamda varlıklarını bu kişilerin anısına borçlu olan bir toplumda!!! Bu konuda Atletizm Federasyonu ve 100 Yıl komitesine önemli tanıtım ve teşvik görevleri düşmekte iken, pek fazla ilgilenen olmamış anlaşıldığı kadarı ile…

Ankara, 26 Haziran 2019

Halime Çavuş, Şerife Bacı (Şehit), Hacı Salih Reis, Kurtuluş Yolu’nda

Yaşlılıkta hareket serbestisi ve birine bağımlı olmaktan kurtulma ipuçları

Yaşlanmakla birlikte insanın üzerine çöken sağlık ve psikolojik sorunların hem kaynağı hemde en korkulanı hareket serbestisini kaybetmek ve birine, bir kuruma bağımlı yaşama endişesi artık. Artık diye yazıyorum çünkü bizden bir önceki nesilden geriye doğru böyle bir konu yoktu; insanlar köşk, konak ya da köy evlerinde genelde üç nesil bir arada yaşamakta idi. Dolayısı ile sürekli zincir halkaları olarak bir ileri kayan bu yaşam tarzında yaşlanınca ne yapacağım korkusu pek olmazdı. Tabi olarak o zamanlar da tek başına yaşamak zorunda kalanlar da vardı. Örneğin; Sait Faik Abasıyanık tüm hikayelerinde bu yalnızlığı ve bununla baş etmek için nerede ise ülkenin tüm insanlarını beraber yaşıyormuş gibi anlatır, Ada’da balıkçılar, İstanbul’da hamallar, öksüzler, fakir mahallerdeki tipler.

Ayrıca yine eski dönemlerde yaşam süresi 50-60 yaş civarında olduğundan ve bu yaşa kadar sürekli çalıştıklarından, bu çalışmalar da genelde beden ile olduğundan, düşkün pozisyona düşmezlerdi. Tek tük bu duruma düşenler için de aile içinde her zaman yer vardı ve konu bile edilmezdi.

Ama artık öyle mi? Yukarıda bahsedilen kriterlerin nerede ise hepsi değiştiği gibi pek çok da ilave geldi. Neler değişti: -Öncelikle yaşam süresi uzadı, uzuyor. İnsanlar çok daha uzun yaşamaya başladı; dört nesil aynı anda yaşayan aile sayısı çok. TÜİK rakamlarına göre 60 yaş üzeri 11 milyon vara halen yaşamakta olan. Bu da daha çok yaşlı, daha yüksek yaşlı/bunlara bakacak oranı demek. -Nesiller arası bir arada yaşama zinciri koptu. Eskiden üç nesil-bir ev yaşam şekli “3 nesile-3 ev” oldu. Hatta bekarken bile bu ayrılmalar oluyor çokça. -Başka, evin hanımları da çalışmaya, okumaya başladı, boşta kalan yok. Hatta büyük şehirlerde çalışma zamanlarına uzun ve sıkıcı yol derdi eklendi. Çocuklar okullara kendi başına gidemez oldu. Eskiden herkesin mahallesinde topluca fakat ana-babasız gidilen okullara şimdi servisler olsa bile anne baba refakati gerekli hale geldi. -Ayrı evde yaşamak isteyen, zorunda kalan eskiler yeni sisteme ve dijital çağa uyamıyor. Artık her şey internet üzerinden, hastaneden randevu almak, banka işlemleri, maaşlar, kredi kartları, oy kullanma telefonlar, hatta televizyon, uydu cihazı kullanma. Bunları genelde beceremeyen bu grup başkalarına bağımlı olmak durumunda kalıyor. Bu durumda en iyi çözüm bakımevleri gibi görünse de normal bir hizmet alınabilecek bu yerler çok pahalı, diğerlerinde ise yaşam çok zor.

Diğer bir konuda vücut ve beyin sağlığı: İstatistiklere göre 70 yaşına kadar kas kütlesinin %25 erimekte, sarkopeni, ve bu yaştan sonra da her yıl kas kütlesinin %3’e yakını artan bir oranda gitmekte. Kaslar gittikçe kemiklere daha fazla yük binmeye başlayınca bunlar ve diğer organlar da gidenlere katılmakta birer birer. Bu korkutucu bir rakam, ortalama yaşam süresinin seksenlere uzadığı ve ileride daha uzayacağı göz önüne alındığında. Alzheimer, parkinson gibi hastalıklar, düşme sonucu kırıklar, diyabet, tansiyon gibi tedavi gerektiren durumlar yaşlılıkla beraber gelecek korkutucu olaylar. Görme ve işitme kaybına bağlı denge sorunları da buna eklenince artık yaşlıların kendi başlarına yaşayabilmeleri bayağı zor başa çıkılabilecek bir durum haline geldi.

Bu nedenle, bu yaşta ve bu durumda olan bir önceki neslin içine düştüğü duruma düşmemek hareket serbestisini yitirmemek, birilerine bağımlı hale gelmemek için şimdiden bir şeyler yapmak gerektiği konusunda itiraz olmaması gerekir. Çünkü bizim nesil mırın-kırın etse de eskiden olduğu kadar olmasa da yaşlılarına destek olmaya devam ediyor; aldığı terbiye, görgü ve etraftan gelecek dedikodulara karşın. Ancak bu Y-Z ve ileride hangi kodu alacağı belli olmayan bu konuda görgü, bilgi ve dedikodu korkusu bulunmayan, çok daha bencil bir yapıda yetişen yeni neslin eline düşmemek için alınacak önlemler aslında çok belirgin. Bunların başında ise özellikle son yıllarda süratle artan sayıda araştırma sonuçlarında ve bu sitedeki diğer yazılarda detaylı ve bilimsel olarak açıklandığı biçimde spor yapmak. Diyet demiyorum, çünkü yaşlandıkça zaten daha fazla yenemiyor ve bir şekilde mecburen diyet yapılıyor. Doktora gidildiğinde tuzu şekeri kes demesi, televizyonlarda bar bar bağıran diyetçilerin ya da çocukların etkisi ile bir şekilde yeme-içme işine bir disiplin geliyor. Ancak spor için aynısını söylemek mümkün değil; en popüler ve bilgin kesilen pek çok unvanı olan kişiler sağlık için sporu, koşmayı önermiyor; hatta eski bilgi ve araştırmalara dayanan koşmayın-yürüyün tavsiyeleri ile halen TÜİK rakamlarında yer alan 60 yaş üzeri 11 milyon vatandaşı yanlış yönlendiriyor.

Buda yetmezmiş gibi, artık 60 sonrası fit kalabilmek için sadece koşmanın da yeterli olmadığını yazıyor bu araştırmalar; ağırlık çalışmaları ve fitnes yapmak gerekiyor haftada 3-4 kez, kasların erimemesi, Alzheimer, Parkinsondan korunmak , kemik erimesini önleyip düşüp bir yeri kırıp hastanelere düşmemek için. Yani öyle oturmakla, haftada bir kaç kez ağır çekim yürüyüşlerle, istediğini yiyerek ve klasik tansiyon, şeker hapları ile yaşlılığı sağlıklı ve ayakta geçirmek pek mümkün görünmüyor gibi…

Not:Bir de altmış yaştan sonra çalışabiliyor olmak da çok yararlı olabilirdi Japonlar gibi; ancak bizde mümkün görünmüyor:


Yeni Atabilge Spor Salonu-Ankara, 4 Mart 2019


Cross-Training (CT) belli bir disiplinde çalışma yapan sporcunun zaman zaman başka disiplinlerde çalışma yapması anlamında kullanılıyor; Türkçesi Çapraz-Eğitim pek aynı anlamı vermiyor ya da henüz alışamadım. Örnek olarak benim gibi veteran bir koşucu için bazı günlerde yaptığım yüzme ve son zamanlarda çokça takıldığım ağırlık ve yine yabancı bir kelime ile calisthenic CT sayılıyor. Teknik olarak faydası hem tek bir dalda yapılan çalışmada atıl kalan kasların devreye sokulması hem de psikolojik olarak değişiklik oluşturması.

Koşuya müsait olmayan çevre ve müsait olsa da insanlar tarafından engellenen, yadırganan koşu faaliyetlerime bir süre salonda koşu bandında yapmaya başladıktan sonra yanı başımda duran alet ve ağırlıklara dadanma ile başlayan CT faaliyetlerim kısa sürede fayda sağlamaya başladı. “Her işte bir hayır olmalı, iyi niyetli olduktan sonra” düşüncesi ile olayı bilimsel olarak da mercek altına almamla birlikte epey yazı okudum, okuyorum. Meraklı olanlar ya da bu yazıyı tesadüfen okuyup meraklanacaklar için bazı notlar düşmeni faydası olacağına inanıyorum. Başlangıçta belirtmem gerekir Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Profesörü Ali Demirsoy bugün izlediğim bir videosundan duyduğum “milletimiz gezmeden bilgin, çalışmadan zengin, öğrenmeden bilgin” lafına spor yapmadan sporojen (-gin” ekli bir kelime bulamadım) eklemek istedim. Bir konuda çalışmadan, araştırma yapmadan yorum yapar duruma düşmemişimdir umarım, bu kadar vücut geliştirme sporu yapanlar nezdinde.

Konu şu idi: Altı aya yaklaşan koşu ve CT olarak ağırlık ve calisthenic (Şinav, mekik, barfiks çekme) çalışmaları ile birlikte yaptığım literatür tarama ve okumalarında nasıl bir yöntem takip edilmesi gerektiğini öğrenmeye ve uygulamaya çalışıyorum. Bugüne kadar spor salonuna girdiğimde hemen koşu bandında programıma göre koşmaya başlıyor ve sonrasında ağırlık kısmına geçiyordum. Ancak özellikle interval ve HIIT ile yokuş koşuları sonrasında epey bitkin düştüğüm halde yaptığım vücut çalışmalarında istediğim verimi alabildiğim kuşkulu idi.

Öğrendiğim kadarı ile yapabileceğim hareket tarzları: 1. Aynen devam etmek, yani koşu sonra vücut 2. Tam tersi vücut sonra bitişte koşu 3. Biraz ondan biraz bundan, ki bunu bazen yapıyordum, önce 10-15 dakika koşarak ısınıp ağırlığa geçip arada ve sonda tekrar banda çıkmak 4. Farklı günlerde koşmak ve vücut.

Bu seçeneklerin her birinin diğerine göre üstünlük ve dezavantajı oluyormuş. Hangisi öncelikli ise mevcut enerjinin önemli bir kısmını ona ayırmak daha faydalı deniyor, kalanla diğerini bitirmek. Yani koşucu birisi için bacak kasları ve koşma ile ilgili sistemleri geliştirmek öncelikli ise önce koşmak öneriliyor; bence makul ve mantıklı. Yine olayın sıkıcılığı ve daha sonra çıkacak araştırmalarda yer alacak “şu daha faydalıymış” gibi durumlara karşı önlem almış olmak için bazen koşu bazen de vücut önce yapılabilir, isteğe, zevke ve en önemlisi vücut gelişimine bağlı olarak.

Fakat her durumda en önemlisi, koşucu için sadece koşarak antrenman belirli bir süre sonra bir platoya eriştiriyor ve monotonlaşıyor. Diğer taraftan sadece bacaklar ve buna bağlı kardiyo ve tüm organlar gelişmesi durumu oluşmasına rağmen CT ile, örneğin gerçek bir yüzme antrenmanı ile nefes ve kollar epey gelişirken, ağırlı çalışmaları ile üst vücut kasları, kollar, göğüs, karın kaslarının belirmeye başlaması hem görsel hem motivasyon hem de koşu için çok önemli ve faydalı gibi geliyor bana… Ankara 9 Şubat 2019